← Notlar Hafta 5: ARP Zehirlenmesi (ARP Poisoning) ve DHCP Starvation

Hafta 5: ARP Zehirlenmesi (ARP Poisoning) ve DHCP Starvation

Kaynak: ARP_Poisoning_Forensics.pptx (40 slayt), dhcp starvation.pptx (5 slayt, çoğu yapılandırma), arpspoof_httppost.pcap.
reconstruct_webhistory_updated (1).pptx Hafta 3-4'teki sunumun neredeyse aynısı (141 slayt, yalnızca 1 slaytın metni farklı). Onun notu Hafta 3-4 sayfasında.
Dosyada ayrıca Cisco .bin dosyaları var (c2691, c3745, c7200): bunlar router işletim sistemi (IOS) imajlarıdır, GNS3/Dynamips simülasyonunda sanal router çalıştırmak için kullanılır. Sınav konusu değil, lab altyapısı.

Bu hafta notlarında yok, o yüzden "ne olur ne olmaz" notu. Ancak Lab-4'ün 3. sorusu ARP spoof sorduğu için ARP kısmı sınav için yakın ihtimal.


1. ARP nedir?

Problem: Bir cihaz başka bir cihaza veri göndermek için onun MAC adresine ihtiyaç duyar, ama elindeki bilgi genelde sadece IP adresidir.
Çözüm: ARP (Address Resolution Protocol) yerel ağda IP adresini MAC adresine eşler.

ARP nasıl çalışır?

Cihaz A (IP1, MAC1) -> Cihaz B'ye (IP3, MAC3) veri göndermek istiyor, aynı ağda:
1. A, ARP Request (istek) yayınlar. Broadcast (ff:ff:ff:ff:ff:ff): "IP3 kimde? Ben IP1/MAC1, bana söyle"
2. Sadece B, ARP Reply (cevap) ile kendi MAC'ini (MAC3) A'ya unicast söyler
3. A bu eşlemeyi öğrenir ve veriyi gönderir

Wireshark'ta:
- İstek: Who has 192.168.26.14? Tell 192.168.26.11 (hedef MAC bilinmiyor: broadcast)
- Cevap: 192.168.26.14 is at 00:0c:29:97:5e:d9

ARP tablosu (ARP cache)

Neighbor IP Neighbor MAC Expire
192.168.1.1 00:1A:4F:62:7E:8D 2m20s
192.168.1.25 08:21:58:BE:A4:F2 3m23s

Neden önemli? ARP olmadan LAN'daki cihazlar doğru konuşamaz.

Komutlar (Kali)

arp -a                   # ARP tablosunu göster (Linux/Windows)
ip neigh                 # ARP/komşu tablosu (Linux)
ping <ip>                # hedefi ARP tablosuna ekletir
arp -d <ip>              # tablodaki girdiyi sil (ya da: sudo ip neigh del <ip> dev eth0)
tshark -D                # ağ arayüzlerini listele (eth0 kullanıyoruz)
tshark -i eth0 -Y arp    # ARP trafiğini yakala

Slayt 10'daki not: tabloda "dinamik öğrenilmiş, complete" yazar. Kali'nin MAC'i (...36:45) ve gateway MAC'i (00:1c...) kaydedilir, saldırıda lazım olacak.


2. ARP Spoofing / Poisoning

Tanım: Saldırganın yerel ağda sahte (yalan) ARP mesajları göndermesi. Saldırgan kendi MAC adresini başka birinin IP adresiyle ilişkilendirir. Sonuç: o IP'ye gidecek trafik saldırgana gelir.

Spoofing vs Poisoning (slayt 21) ➜ ayrımı bil
- Spoofing = başkasının kimliğini/IP'sini kullanmak (eylem)
- Poisoning = spoofing'in sonucu, yani ARP tablosunun zehirlenmesi

Neye yol açar? Ortadaki adam (MITM, man-in-the-middle) saldırısı, hassas bilgi çalma, ağ kesintisi.
Benzetme: Kimlik hırsızlığı. İkisinde de saldırgan kurbanı kandırıp bilgiye ulaşır.

Önlemler: ARP spoofing tespit yazılımı, ağdaki cihaz sayısını sınırlamak, VLAN kullanmak. (Ek bilgi: statik ARP girdisi, Dynamic ARP Inspection.)

Saldırı adımları (slayt 22-24) ➜ ÖNEMLİ

Saldırı öncesi (tablolar temiz):
- Kurban tablosu: Gateway IP -> Gateway MAC (gerçek)
- Gateway tablosu: Kurban IP -> Kurban MAC (gerçek)

Saldırı (zehirleme), saldırgan iki sahte ARP Reply gönderir:
1. Gateway'e: "Kurbanın IP'si bende, benimle konuş (benim MAC'imi kullan)"
2. Kurbana: "Gateway'in IP'si bende, benimle konuş (benim MAC'imi kullan)"

Saldırı sonrası (tablolar zehirli):
- Kurban tablosu: Gateway IP -> Saldırganın MAC'i
- Gateway tablosu: Kurban IP -> Saldırganın MAC'i
- Saldırgan iki tarafın ortasına geçer (MITM): trafiği izler/değiştirir ve iletir.

Saldırı kodu (Python Scapy) (slayt 25-27)

get_mac(ip): IP'nin MAC'ini bulur
- ARP(pdst=ip) -> ARP istek paketi, hedef IP = ip
- Ether(dst="ff:ff:ff:ff:ff:ff") -> Ethernet broadcast çerçevesi
- Ether / ARP -> / operatörüyle birleştir
- srp(..., timeout=5, verbose=False) -> gönder ve cevap bekle (5 sn)
- Dönüş: ilk cevabın hwsrc alanı = hedefin MAC'i

spoof(target_ip, host_ip): sahte ARP cevabı gönderir
- ARP(op=2, pdst=target_ip, hwdst=get_mac(target_ip), psrc=host_ip)
- op=2 = ARP Reply (cevap) (1 = request)
- pdst = kandırılacak cihazın IP'si, hwdst = onun MAC'i
- psrc = taklit edilen IP (örn. gateway'in IP'si)
- send(packet, verbose=False) ile gönderilir
- Saldırganın (Kali) MAC'i pakete otomatik kaynak MAC olarak eklenir. Zehirleme budur: kurban "gateway IP bu MAC'te" öğrenir ama o MAC aslında saldırganındır.
- İki yönlü çağrılır: spoof(victim, gateway) ve spoof(gateway, victim)


3. Delil toplama: ARP spoofing trafiğini yakalama (slayt 30-36)

  1. Kali'de eth0 üzerinden Wireshark/tshark ile trafiği kaydet, ardından saldırıyı başlat
  2. Kurban makine HTTP trafiği üretir (login vb.)
  3. Kayıtta aranacaklar:
  4. Aynı IP için iki farklı MAC (çakışma uyarısı)
  5. Sürekli gelen istek-dışı (gratuitous) ARP Reply'ler
  6. Saldırganın MAC'inin hem kurbana hem gateway'e cevap vermesi
  7. Wireshark uyarısı: "duplicate use of 192.168.26.1 detected!"
  8. Delil olarak: saldırganın MAC/IP'si, kurbanın MAC/IP'si, zehirli ARP tablosu

Slayt 19'da Scapy alan adları ile Wireshark alan adlarının eşlemesi var (görüntü): op ↔ opcode, hwsrc ↔ sender MAC, psrc ↔ sender IP, hwdst ↔ target MAC, pdst ↔ target IP.


3.1 Slayt ekran görüntülerinden: lab ortamı ve komutlar (slayt 3, 10-36)

Topoloji (GNS3): R1 (router/gateway) -- ESW1 (switch) -- PC1/kurban (Windows) ve Kali (saldırgan). Kurban ağında bir de OWASP/bWAPP sanal makinesi (192.168.78.11) var.

Cihaz IP MAC (slayt)
Kali (saldırgan) 192.168.26.11 00:0c:29:7a:36:45 (sonu 36:45)
Kurban 192.168.26.14 00:0c:29:97:5e:d9
Gateway (R1) 192.168.26.1 ca:01:1e:44:00:1c (sonu 00:1c)
arp                           # Kali ARP tablosu (HWtype ether, Flags C = dynamically learned/complete)
ifconfig                      # eth0: inet 192.168.26.11, ether 00:0c:29:7a:36:45
ping 192.168.26.14            # ping, ARP ile hedefin MAC'ini bulur ve ARP tablosuna YENİ GİRDİ ekler
arp -d 192.168.26.14          # Kali ARP tablosundan girdiyi SİL
tshark -D                     # arayüzleri listele (eth0 kullanıyoruz)

Kurban Windows'ta: arp -a (ilk satır gateway: 192.168.26.1 ca-01-1e-44-00-1c dynamic).

ARP isteği (slayt 17): Kaynak = Kali MAC, hedef = Broadcast (ff:ff:ff:ff:ff:ff), opcode request (1), Target MAC = 00:00:00:00:00:00 (hedef MAC bilinmiyor). ARP cevabı (slayt 18): unicast, opcode reply (2), "192.168.26.14 is at 00:0c:29:97:5e:d9".

Scapy alanları (slayt 19): sudo python3 -c "import scapy.all as scapy; print(scapy.ls(scapy.ARP))" -> hwtype, ptype, hwlen, plen, op, hwsrc, psrc, hwdst, pdst. Wireshark karşılığı: hwsrc=Sender MAC, psrc=Sender IP, hwdst=Target MAC, pdst=Target IP, op=Opcode.

Saldırı (slayt 28-29): python3 arp.py 192.168.26.14 192.168.26.1 (kurban IP, gateway IP)

[!] Enabling IP Routing ...        <- IP yönlendirme açılır (trafik saldırgandan GEÇİP gitsin, MITM)
[+] Sent to 192.168.26.14 : 192.168.26.1 is-at 00:0c:29:7a:36:45
[+] Sent to 192.168.26.1  : 192.168.26.14 is-at 00:0c:29:7a:36:45
[*] Packets Sent 2 ...

IP routing/forwarding neden açık? Aksi halde trafik saldırgana gelir ama ileriye gitmez ve kurbanın interneti kesilir (DoS). MITM'de paket iletilmeli.

Wireshark delili (slayt 33): filtre arp; Info sütununda 192.168.26.1 is at 00:0c:29:7a:36:45 (duplicate use of 192.168.26.1 detected!); ayrıntıda Kali MAC ve Kali IP gösterilir, sarı uyarı: Duplicate IP address detected for 192.168.26.1 (ca:01:1e:44:00:1c) - also in use by 00:0c:29:7a:36:45.
HTTP trafiği (slayt 34-35): kurban tarayıcıdan http://192.168.78.11/bWAPP açar, giriş yapar. Wireshark filtre: http.request.method == "POST" -> POST /bWAPP/login.php, HTML Form URL Encoded: login=bee, password=bug, security_level=0, form=submit (şifresiz, düz metin).

DHCP binding (dhcp slayt 5): R1# sh ip dhcp binding -> dağıtılan IP'ler: 192.168.26.11, .12, .14 (Client-ID/MAC, Lease expiration, Type = Automatic).

4. Lab pcap'i: arpspoof_httppost.pcap (kendim analiz ettim)

Ağ: 192.168.26.0/24

Cihaz IP MAC
Saldırgan (VMware) 192.168.26.11 00:0c:29:b8:03:c5
Kurban (VMware) 192.168.26.14 00:0c:29:97:5e:d9
Gerçek gateway (router) 192.168.26.1 ca:01:18:b0:00:1c

Pcap'te görülenler:
- Kayıt 1.2 sn civarında saldırgan kurbana ve gateway'e zehirli ARP Reply gönderiyor:
- Kurbana: 192.168.26.1 is at 00:0c:29:b8:03:c5 ➜ gateway IP'si saldırganın MAC'iyle (sahte!)
- Gateway'e: 192.168.26.14 is at 00:0c:29:b8:03:c5 ➜ kurban IP'si saldırganın MAC'iyle (sahte!)
- Wireshark: "duplicate use of 192.168.26.1 detected!", yani aynı IP'yi iki farklı MAC iddia ediyor
- Gerçek gateway kendi cevabını da veriyor: 192.168.26.1 is at ca:01:18:b0:00:1c. İki çelişkili cevap = zehirlenme kanıtı
- Aynı zehirleme paketleri tekrar tekrar (yaklaşık her 3 sn) gönderiliyor (tabloyu taze tutmak için)
- Sonrasında: kurban (192.168.26.14) DNS sorgusu atıyor (urs.microsoft.com), ICMP Redirect ve Host unreachable mesajları: ortadaki adamın trafiği iletirken yarattığı yan etkiler
- HTTP POST yakalandı: kurban 192.168.26.14 -> 192.168.78.11 bWAPP web uygulamasının /bWAPP/login.php sayfasına giriş yaptı. Düz metin (şifrelenmemiş) gönderildiği için saldırgan şunları okuyabildi:
login=bee, password=bug, security_level=0, form=submit
- Ders: HTTP (şifresiz) + ARP spoofing = kimlik bilgisi çalma. HTTPS bunu engeller.

Kendin yapmak için:

tshark -r arpspoof_httppost.pcap -Y arp                       # sadece ARP
tshark -r arpspoof_httppost.pcap -Y "arp.opcode==2"           # sadece ARP Reply
tshark -r arpspoof_httppost.pcap -Y "http.request.method==POST"   # POST istekleri
tshark -r arpspoof_httppost.pcap -Y "arp.duplicate-address-detected"  # çakışma uyarıları

5. Lab-4 Soru 3 ile bağlantı (GNS3 + ARP spoof)

Sorunun istediği:
1. Topolojiyi GNS3'te kur (Cisco IOS imajları için ".bin" dosyaları buradan)
2. Saldırı ÖNCESİ kurban, gateway ve saldırganın MAC ve IP adreslerini kaydet
3. ARP spoof saldırısını yap
4. Saldırı SONRASI kurbanın gateway olarak gördüğü MAC/IP'yi saldırgan makinedeki Wireshark çıktısıyla göster

Beklenen sonuç: Kurbanın tablosunda gateway IP'si hâlâ aynı, ama gateway MAC'i artık saldırganın MAC'i.
Yukarıdaki pcap bunun örneği: 192.168.26.1 is at 00:0c:29:b8:03:c5 (gerçek gateway MAC'i ca:01:18:b0:00:1c olması gerekirken).


6. DHCP Starvation (dhcp starvation.pptx)

Sunumda yapılandırma (config) var, anlatım slaytları yok. Konunun mantığı:

DHCP nedir? (DORA)

DHCP, cihazlara otomatik IP (+ ağ geçidi, DNS) dağıtan protokol. 4 adım (DORA):
1. Discover: istemci "DHCP sunucusu var mı?" (broadcast)
2. Offer: sunucu bir IP teklif eder
3. Request: istemci teklifi ister
4. Acknowledge: sunucu onaylar

DHCP Starvation (Açlık) saldırısı

Saldırgan sahte (rastgele) MAC adresleriyle çok sayıda DHCP isteği göndererek sunucunun IP havuzunu tüketir. Havuz bitince gerçek kullanıcılar IP alamaz (DoS). Sıklıkla sonrasında sahte DHCP sunucusu (rogue DHCP) kurulup MITM yapılır.
Araçlar: Yersinia, scapy, dhcpstarv. Önlem: switch'te DHCP snooping, port security (port başına MAC sınırı).

Sunumdaki yapılandırma (Cisco, slayt 3-4)

Router (R1):

ip dhcp excluded-address 192.168.26.1 192.168.26.10   ! .1-.10 dağıtılmaz (rezerve)
ip dhcp excluded-address 192.168.78.1 192.168.78.10
ip dhcp pool TEST                       ! havuz adı
   network 192.168.26.0 255.255.255.0   ! dağıtılacak ağ
   default-router 192.168.26.1          ! istemcilere verilen gateway
   dns-server 8.8.8.8                   ! DNS
ip dhcp pool OWASP
   network 192.168.78.0 255.255.255.0
   default-router 192.168.78.1
   dns-server 8.8.8.8

Switch (ESW1): service dhcp, interface Vlan1, ip address dhcp (IP'yi DHCP'den al), ip helper-address 192.168.26.1 (DHCP isteklerini sunucuya ilet).
Router arayüzleri: Ethernet1/0 = 192.168.26.1/24, Ethernet1/1 = 192.168.78.1/24, ikisinde de ip helper-address.
- ip helper-address: broadcast olan DHCP isteklerini farklı ağdaki sunucuya unicast olarak yönlendirir (DHCP relay).
- Slayt 5: DHCP binding database (hangi MAC'e hangi IP verilmiş tablosu). Starvation'da bu tablo dolar.

Not: Router Config ve Switch Config .txt dosyaları siteden indirilmemiş, klasörde yok.


7. Hızlı tekrar tablosu

Konu Özet
ARP IP -> MAC eşler (LAN)
ARP Request Broadcast, "bu IP kimde?"
ARP Reply Unicast, "bu IP şu MAC'te" (op=2)
ARP tablosu Dinamik, süresi dolar, arp -a
ARP Spoofing Sahte ARP Reply ile MAC-IP eşlemesini bozma
Poisoning Spoofing'in sonucu: zehirli tablo
Sonuç MITM
Delil Aynı IP için 2 MAC, "duplicate use of IP detected", tekrarlayan istek-dışı Reply
Önlem Tespit yazılımı, VLAN, statik ARP, DAI
DHCP DORA Discover, Offer, Request, Ack
DHCP Starvation Sahte MAC'lerle havuzu tüketme (DoS)
Önlem DHCP snooping, port security

8. Kendini test et

  1. ARP'nin amacı nedir? Neden IP yetmez, MAC gerekir?
  2. ARP Request ve Reply'ın hedef MAC'i nedir (broadcast mi unicast mı)?
  3. ARP tablosu nedir, neden "dinamik"?
  4. Spoofing ile poisoning arasındaki fark?
  5. Saldırgan hangi iki sahte ARP mesajını kime gönderir?
  6. Saldırı sonrası kurbanın ARP tablosunda gateway IP'sine hangi MAC karşılık gelir?
  7. Scapy'de op=2, psrc, pdst, hwdst ne demek?
  8. Wireshark'ta ARP poisoning'i hangi işaretlerden anlarsın?
  9. arpspoof_httppost.pcap'te saldırganın, kurbanın ve gerçek gateway'in MAC/IP'leri neler?
  10. Kurbanın gönderdiği login bilgileri neden saldırgan tarafından okunabildi?
  11. DHCP DORA adımları? DHCP starvation nasıl çalışır, nasıl önlenir?
  12. ip helper-address ne işe yarar?