Hafta 7: Taciz E-postası Soruşturması (Nitroba) ve iPhone/iOS 13 Girişi
Kaynak: Investigate_Harassment_Email_Wireshark.pptx (38 slayt), nitroba.pcap (56 MB), 0_Intro_iPhone_iOS13.pptx (28 slayt).
Notundaki "iPhone konusu yok" uyarısı: iOS bölümü (Bölüm B) bu yıl kapsam dışı görünüyor. Yine de çıkmışta sorulduğu için kısaca hazırladım. Önce Bölüm A'ya çalış.
BÖLÜM A: Nitroba Taciz Vakası (Wireshark ile e-posta soruşturması)
1. Vaka özeti (slayt 3-7)
- Senaryoyu Dr. Simson Garfinkel (Naval Postgraduate School) hazırladı: "Nitroba University Harassment Scenario" (digitalcorpora.org).
- Kimya bölümü öğretmeni Lily Tuckrige, Chem 109 dersindeki bir öğrencisinin kendisine taciz e-postaları gönderdiğinden şüpheleniyor (e-posta: lilytuckrige@yahoo.com).
- Sistem yöneticisi tam mail başlıklarını (full headers) istedi. Başlıkta mailin 140.247.62.34 IP'sinden (yurt odası) geldiği görüldü.
- Odada 3 kız öğrenci var, şifresiz Wi-Fi router kurulu (bu yüzden o IP'yi birden çok kişi kullanabilir). Nitroba sadece Ethernet verir.
- IT, Ethernet portuna ağ sniffer'ı koydu, tüm paketler kaydedildi. Pazartesi 21 Temmuz'da yeni taciz maili geldi, ama bu sefer willselfdestruct.com ("kendini imha eden mesaj" servisi) üzerinden: site mesajı kısa süre gösterip "Message Has Been Destroyed" diyor.
- Görev: Sınıftaki öğrencilerden birinin sorumlu olup olmadığını belirle.
Elimizdeki 4 bilgi (slayt 7):
1. Öğretmenin getirdiği ilk taciz e-postası
2. Chem 109 sınıf listesi (Amy Smith, Burt Greedom, Tuck Gorge, Ava Book, Johnny Coach, Jeremy Ledvkin, Nancy Colburne, Tamara Perkins, Esther Pringle, Asar Misrad, Jenny Kant)
3. İkinci taciz e-postası (willselfdestruct.com'dan)
4. Yakalanan ağ trafiği (nitroba.pcap)
2. Varsayılan senaryo (slayt 16-18)
| # | Olay | Delil |
|---|---|---|
| 1 | Öğrenci www.willselfdestruct.com'a girer | IP, MAC, HTTP GET |
| 2 | Site bir form gösterir | HTTP yanıtı |
| 3 | Öğrenci tacizi içeren formu doldurur ve gönderir | HTTP POST (to, from, subject, message) |
| 4 | Site sunucuda mesajı saklar | (sunucu) |
| 5 | Site öğretmene bildirim e-postası yollar | e-posta |
| 6 | Öğretmen linke tıklar (/secure/linkes834) ve içeriği görür |
HTTP GET |
"Who / Did what / When" tablosu: IP, MAC / HTTP GET-POST / içerik / zaman damgası.
3. Sorular ve cevaplar (slayt 20-37) ➜ SENARYO HAKİMİYETİ
| Soru | Nasıl bulunur | Cevap |
|---|---|---|
| 1. Hangi IP willselfdestruct.com'a erişti? | HTTP istek/yanıtlarında IP'ye bak. Alternatif: yanıtlardaki sayfa başlığını ara: <title>FREE secure anonymous E-mail to a friend, client or colleague: WillSelfDestruct</title> |
Site IP: 69.25.94.22, şüpheli IP: 192.168.15.4 (slayt 25) |
| 2. Bu IP siteye taciz yorumunu POST etti mi? | http.request.method == "POST" filtresi (sadece 69.25.94.22 <-> 192.168.15.4 arası). Alan adı: data-text-lines (satır tabanlı metin verisi) |
Evet. POST /secure/submit, form alanları: to=lilytuckrige@yahoo.com, subject=you can't find us, message="and you can't hide from us. Stop teaching. Start running.", ttl=30 |
| 3. POST taciz mesajını içeriyor mu? | Paket ayrıntısında "HTML Form URL Encoded" | Evet, yukarıdaki mesaj |
| 4. IP bir şüpheliyle ilişkili mi? | IP yetmez: birkaç öğrenci aynı IP'yi (aynı router/NAT) kullanabilir. MAC adresi benzersizdir | MAC: 00:17:f2:e2:c0:ce (ilk 3 bayt 00:17:f2 = Apple üreticisi: şüphelinin Apple cihazı) |
| 5. MAC'in sahibi kim? (en önemli soru) | HTTP durumsuzdur (stateless). Sunucu kullanıcıyı Cookie ile hatırlar. Cihazın tüm trafiğinde çerezlere bak (profil/e-posta olabilir). http.set_cookie, http.cookie |
Filtre: eth.src == 00:17:f2:e2:c0:ce && http.cookie contains "@" -> 149 eşleşen paket (slayt 33). Gmail çerezinde: gmailchat=jcoachj@gmail.com/475090 -> e-posta jcoachj@gmail.com. (Kontrol: pcap'te bu MAC'ten çıkan 149 pakette bu çerez görülüyor.) |
| 6. Şüpheli sınıfta mı? | Bulunan e-postayı Chem 109 listesiyle karşılaştır (slayt 35) | Evet. jcoachj = Johnny Coach: listedeki Johnny Coach (sınıfta kayıtlı) |
| 7. Ne zaman kullandı? | Wireshark: View > Time Display Format (UTC / tarih-saat) | Slayt 36-37: View > Time Display Format > UTC Date and Time of Day seçilir. Form sayfası (/secure/submit GET yanıtı) 2008-07-22 06:03:44 UTC, taciz POST'una verilen yanıt /secure/success sayfası 2008-07-22 06:04:24 UTC. Filtre: data-text-lines contains "secure anonymous E-mail" |
Sonuç: Şüpheli, sınıf listesinde yer alan Johnny Coach (cihaz MAC'i
00:17:f2:e2:c0:ce, Gmailjcoachj@gmail.com). Aynı IP'den (192.168.15.4) başka cihazların trafiği de görülebilir: örn. pcap'te bu IP'den çıkan bir Facebook çerezinde başka bir e-posta (beth@bethr.org) var. Bu yüzden kimliği IP ile değil, MAC + çerez ile bağlıyoruz. (Slayt 25: web IP = 69.25.94.22, şüpheli IP = 192.168.15.4.)
Cookie (çerez) nedir? (slayt 31-32)
- Sunucunun tarayıcıya gönderdiği küçük veri. Tarayıcı saklar ve aynı sunucuya sonraki isteklerde geri gönderir.
- Amaçlar: oturum yönetimi (login, sepet, oyun skoru), kişiselleştirme (tercihler/tema), izleme (tracking).
- Adli değeri: çerezlerden şüphelinin profili/e-postası çıkabilir (hesap adı, kullanıcı ID'si).
- HTTP durumsuz (stateless): her istek bağımsız, hafıza yok -> çerez devreye girer.
4. Kullanışlı Wireshark filtreleri (slayt 38)
http.set_cookie # sunucunun çerez ayarladığı yanıtlar
ip.dst == 192.168.15.4 # şüpheliye giden trafik
http.user_agent == "Mozilla/4.0 (compatible; MSIE 6.0; Windows NT 5.1; SV1)" # tarayıcı parmak izi
http.request.uri contains "?" # parametreli istekler
http.request.method == "POST" # form gönderimleri
eth.addr == 00:17:f2:e2:c0:ce # şüpheli MAC'in tüm trafiği
frame contains "willselfdestruct" # içerik arama
Komut satırı:
tshark -r nitroba.pcap -Y 'http.request.method=="POST" && ip.dst==69.25.94.22' \
-T fields -e frame.time -e ip.src -e eth.src -e http.request.uri -e urlencoded-form.key -e urlencoded-form.value
Kullanıcı aracısı (User-Agent): MSIE 6.0 / Windows NT 5.1 (XP).
5. Mantık özeti (zincir)
POST kanıtı (taciz içeriği) -> IP (192.168.15.4) -> MAC (00:17:f2:e2:c0:ce, Apple cihaz) -> çerez/hesap bilgisi -> sınıf listesiyle eşleştirme -> zaman damgasıyla doğrulama.
Önemli ders: IP tek başına kişiyi göstermez (NAT/paylaşımlı Wi-Fi), MAC cihazı, çerez kişiyi işaret eder.
BÖLÜM B: iPhone / iOS 13 Giriş (çıkmışta soruldu, bu yıl kapsam dışı olabilir)
6. iOS ve XNU çekirdeği
- iOS: Apple'ın iPhone, iPad vb. için mobil işletim sistemi (ilk duyuru Haziran 2007). iOS 13: Eylül 2019, ana değişiklikler gizlilik (konum izni: her zaman/hiçbir zaman/bir kez).
- XNU ("X is Not Unix"): Apple'ın Darwin'inin çekirdeği, hibrit çekirdek: Mach mikro çekirdeği + BSD (FreeBSD) monolitik hizmetleri. Açık kaynaklıdır.
| Katman | İçerik |
|---|---|
| User Mode | Application Environments (Cocoa vb.), Common Services, Driver Kit. Donanıma doğrudan erişemez |
| Kernel Mode | BSD (dosya sistemleri, ağ/TCP-IP, BSD socket, POSIX thread) + Mach / OSFMK 7.3 (IPC, sanal bellek, korumalı bellek, zamanlama, preemptive multitasking, gerçek zamanlı destek, konsol I/O) |
Örnek (fotoğraf yükleme): uygulama user mode'da çalışır -> syscall ile çekirdeğe geçer -> BSD sockets ağ/dosya işini yapar -> Mach bellek ve zamanlamayı yönetir.
7. iOS yapı (build) numarası
Örnek: iOS 13.1.3, Build 17A878
- 17 = major build (iOS 13 için)
- A = minor (alfabetik; A = 13.0/13.1)
- 878 = günlük derleme numarası
8. iOS mimarisi (4 katman) ➜ Cocoa Touch burada
Yukarıdan aşağıya:
1. Cocoa Touch (Application): iOS'a özgü dokunmatik arayüz ve uygulama geliştirme çerçevesi (UIKit, modern: SwiftUI). (AppKit macOS'ta; iOS'ta değil)
2. Media: grafik, ses, video (Core Image, Core Animation, Quartz/Core Graphics, AV Foundation, Core Audio; OpenGL yerine Metal)
3. Core Services: Foundation, Core Data, Security, WebKit, ... (Address Book -> Contacts)
4. Core OS: düşük seviyeli donanım/ağ hizmetleri (Accelerate, System Configuration...), altında kernel + sürücüler (XNU)
9. Güvenli açılış zinciri (Secure Boot Chain, Root of Trust)
Boot ROM (değiştirilemez, ilk kod) -> LLB (Low Level Bootloader) -> iBoot -> iOS Kernel (XNU) -> iOS uygulamaları.
Her aşama bir sonrakinin Apple imzasını doğrular; imzasız kod çalışmaz.
10. iOS bölümleri (partition)
iOS partition'ları PC'den farklıdır. Yaygın dizinler: /private (etc ve var buraya sembolik bağlı), /system (kök, Frameworks), /sbin (ramdisk, mount, launchd, fsck), /tmp, /usr, /var (çalışırken değişen dosyalar), /User (kök olmayan kullanıcı mobile'ın ev dizini, kullanıcı verisi ve medya).
11. Çıkmış sınavdaki tanımlar için kısa cevaplar
| Terim | Tanım |
|---|---|
| XNU | Darwin/iOS/macOS'un hibrit çekirdeği: Mach + BSD |
| WebKit | HTML, CSS, JS'yi işleyip sayfayı gösteren açık kaynaklı tarayıcı motoru (Hafta 3-4 notunda) |
| Cocoa Touch | iOS'un üst katmanı, dokunmatik uygulama arayüz çerçevesi (UIKit/SwiftUI) |
| SpringBoard | iOS'un ana ekran (home screen) yöneticisi: uygulama simgelerini gösterir, uygulamaları başlatır, ana ekranı yönetir (slaytlarda yok, genel bilgi) |
| HTTP SYN Flood | Hafta 6 notunda |
12. Kendini test et
- Nitroba vakasında zincir nedir (POST -> IP -> MAC -> çerez -> sınıf listesi)?
- Neden sadece IP yetmez? MAC'i neden kullanıyoruz?
00:17:f2ne anlama geliyor? - HTTP durumsuz ne demek, çerez bunu nasıl çözer?
- Cookie amaçları ve adli değeri?
- willselfdestruct IP'sini sayfa başlığıyla nasıl buldun?
- Hangi filtreyle POST'ları ve çerezleri bulursun?
- Taciz mesajı hangi form alanlarında? (
to,from,subject,message) - XNU nedir? Mach ve BSD ne sağlar?
- iOS 4 katmanı ve Cocoa Touch?
- Secure boot chain sırası?